بیوتکنولوژی
 
قالب وبلاگ
نويسندگان
لینک دوستان

نیسریا مننژیتیدیس یک باکتری دیپلوکوک گرم منفی هتروترفیک می باشد که به خاطر نقشش در ایجاد مننژیتیس و دیگر فرمهای بیماری meningococcal مانند meningococcemia معروف شده است. نیسریا مننژیتیدیس عامل مهم ابتلا و مرگ در دوران کودکی در کشورهای توسعه یافته و مسئول اپیدیمی ها در آفریقا و آسیا می یاشد. مننگوکوکسی تنها انسان را آلوده می کند وهیچگاه از حیوانات بدست نیامده است ,زیرا باکتری تنها می تواند از منابع انسانی آهن استخراج کند.

·         شکلات آگار مثل بلاد آگار می باشد اما در دمای درجه  85-80  خون اضافه می شود در  نتیجه گلبول های خون پخته می شوند و رنگ شکلاتی را به خود می گیرند.
نیسریا در غلظت % 10-5
Co2  (کربن دی اکسید) رشد بهتری دارد . برای تامین این مقدار کربن دی اکسید از جار شمع دار ( candle jar)  استفاده می کنند.

 بیماری زایی:

لیپوپلی ساکارید بخشی از دیواره سلولی نیسریا مننژیتیدیس است که بعنوان آندوتوکسن عمل می کند. دیگر عوامل بیماری زا شامل یک کپسول پلی ساکاریدی است که از فاگوسیتوز توسط سلول های میزبان جلوگیری می کند و از پاسخ ایمنی میزبان ممانعت می کند.

عامل مننژیت (التهاب پرده های مغز) از راه تنفس منتقل می شود. عفونت های مننگوکوکی میتواند به صورت اپی دمیک اتفاق بیفتد .مننگوکوکسی از یک شخص به شخص دیگر از طریق ترشحات نازو فارنکس از یک بیمار یا حامل منتقل می شود و انتقال معمولا به تماس نزدیک و مستقیم احتیاج دارد و بیشتر اپیدمی ها در آفرقای جنوبی .فنلاند . مغولستان. و منطقه ی زیر صحرای آفریقا دیده شده است .شیوع در میان افراد ارتشی در کمپ های آموزشی و در زندگی دانشجویی در خوابگاها نیز دیده شده است .

مننژیت چیست ؟

مغز انسان به وسیله پرده ای ظریف به نام مننژ پوشیده شده که التهاب این پرده مغزی اصطلاحا مننژیت نامیده می شود. التهاب پرده مغز یا مننژیت در صورتی که در اثر عفونت باکتریایی ایجاد شده باشد به نام مننژیت چرکی باکتریایی نامگذاری می شود. معمولا در ابتدا، باکتری عامل مننژیت چرکی در گلوی بیمار لانه گزینی (کلونیزه) می کند و سپس در فرصت مناسب وارد جریان خون شده و ایجاد باکتریمی می نماید. این باکتری موجود در خون پس از عبور از سد مغزی وارد پرده های مغزی شده و باعث واکنش شدید در پرده های مغزی و ایجاد مننژیت چرکی می کند. مننژیت چرکی در هر سنی دید می شود ولی عمده موارد آن در کودکان به خصوص زیر پنج سالگی دیده می شود و در پسرها شایع تر از دخترهاست. شیوع فصلی آن بیشتر در اواخر پاییز و در طول فصل زمستان و اوایل بهار می باشد. بنابراین در فصل تابستان مننژیت چرکی به مراتب کمتر دیده می شود. نحوه انتقال بیماری از طریق شخص به شخص و از راه ترشحات تنفسی می باشد. بنابراین از تماس نزدیک با فرد مبتلا به مننژیت چرکی تا حداقل 24 ساعت پس از شروع درمان آنتی بیوتیکی مناسب باید اجتناب کرد.

علائم بیماری مننژیت چیست؟

بیماری مننژیت چرکی معمولا یک بیماری حاد با سیر پیشرفت بسیار سریع می باشد که در بعضی موارد مانند مننژیت های مننگوکوکی می تواند در عرض 24 ساعت بیمار را به طرف شوک و کما و در نهایت مرگ پیش ببرد و در موارد دیگر سرعت سیر بیماری در عرض چند روز وخیم می شود. علائم بیماری شامل یک سری علائم غیر اختصاصی شامل تب (معمولا تب با درجه بالا)، بی قراری و تحریک پذیری، بی اشتهایی، استفراغ های مکرر و مقاوم، سردرد و سرگیجه و یک سری علائم اختصاصی شامل سفتی گردن، درد پشت و کمر، برجسته شدن ملاج شیرخوار، فلج اعصاب مغزی به خصوص فلج ناگهانی در ناحیه چشم و صورت و در نهایت تشنج می باشد. تشنج در حدود یک سوم بیماران مبتلا به مننژیت چرکی دیده می شود. بنابراین هر کودک با تب و تشنج می بایستی حتما از نظر احتمال وجود مننژیت چرکی توسط پزشک معاینه شود.

تنوع آنتی ژنیکی:

تقسیم های سروتیپی مننگوکوکی بر اساس تفاوت های آنتی ژنی  پلی ساکارید های کپسولی آنها است .(A . B .C .D .X .Y .Z .W135..29 _E)

گروهای  B, C ,Y, W135   سروگروپ های اصلی هستند که باعث بیماریهای معمول در آمریکا و دیگر کشورهای در حال توسعه می شوند در حالی که گروه A سویه باعث بیماریهای اپیدمیک در بسیاری دیگر از کشورها می شوند به خصوص در منطقه زیر صحرای آفریقا . گروه B سویه ها معمولا در قسمت آمریکای لاتین یافت می شود .

واکسن ها:

واکسن مننگوکوکال چند ظرفیتی حاوی کپسولهای پلی ساکاریدی خالص شده گروه های A,C,Y,W135 ارگانیسم ها در حال حاضر موجود می باشد. اما به خاطر عدم ایجاد ایمنی پایدار در سنین پایین برای استفاده عموم در نوزادان و کودکان توصیه نمی شود. این واکسن برای کودکان بالاتر از دو سال که بیشتر در معرض عفونت هستند و دانش آموزانی که در خوابگاه زندگی می کنند سفارش شده است.

سروتیپ های مننگوکوکال بر اساس تفاوت های آنتی ژنیک در پروتئین های کلاس 2 و3 غشای خارجی تفکیک می شوند در حالی که تفاوت هایی که در پروتئن های کلاس 1 غشای خارجی وجود دارد sub type را مشخص می کند. بیش از 20 سروتیپ و حداقل 10 تا sub type کلاس 1 مشخص شد .

تشخیص:

برسی CSF یک بیمار با مننژتیدیس باکتریایی حاد مایع کدری را نشان میدهد که حاوی گلبولهای سفید افزایش یافته .گسترش لکوسیت های پلی مورفرنوکلئر  .غلظت کم گلوکز مربوط به حجم سرم.افزایش غلظت پروتئین و اسمیر تیره و محیط کشت مثبت برای میکرو ارگانیسم مسبب است .در موارد نادری به خصوص در اوایل بیماری شمارش شلول میتواند نرمال باشد علی رغم اینکه کشت CSF  مثبت باشد . امکان دیده شدن باکتری ها در یک نمونه CSF  gram-stained  ,  بستگی به تعداد ارگانیسم های موجود دارد . کمترن میزان تشخیص در حدود                             15 colony-forming units/ml در CSF است که برابر با یک اسمیر تیره مثبت در 70 الی 80 درصد از موارد است.

یافته های آزمایشگاهی در بیماری مننژیت چیست؟

مهم ترین و تنها تست آزمایشگاهی تشخیص دقیق مننژیت در فرد مبتلا، گرفتن مایع نخاعی و آنالیز و کشت آن می باشد. به عنوان یک قانون کلی در هر کودک مشکوک به مننژیت (حتی با احتمال کمتر از یک درصد) می بایستی مایع نخاع بیمار مورد آزمایش قرار گیرد. گرفتن مایع نخاع کودک یا به عبارتیLumbar (puncture (LP علی رغم تصور عامه در صورتی که توسط پزشک و با رعایت اصول آن گرفته شود هیچ گونه عارضه ای برای کودک به جا نخواهد گذاشت زیرا مایع نخاعی هر فرد به طور طبیعی در طی شبانه روز به طور مکرر تولید و بازجذب می شود. بنابراین تصور احتمال عقیمی و ایجاد ضایعات عصب در مورد LP کاملا غیر علمی و نادرست است.
افزایش گلبول های سفید و پروتئین مایع نخاعی و کاهش قند آن از جمله دلایل اولیه وجود مننژیت چرکی است که پس از کشت مثبت و تعیین نوع میکروب، تایید نهایی صورت می گیرد. انجام تصویربرداری مغز مانند
CT اسکن و غیره مگر در موارد ضروری و با تشخیص پزشک در تشخیص مننژیت هیچ گونه نقشی ندارند.

با این وجود تمام محققین بر کارایی  سرعت دقت وصرفه اقتصادی استفاده از روش مولکولی  PCRاذعان دارند.

درمان مننژیت:


مننژیت یک اورژانس پزشکی است. یعنی با مشاهده کوچک‌ترین علائمی از آن باید به بیمارستان مراجعه کرد و در شک به آن هم حتی باید بیمار را بستری کرد. نوزادان و بچه‌ها بیشتر در معرض خطر این بیماری هستند چون هم بیشتر مبتلا می‌شوند و هم تشخیص علائم در آنها سخت‌تر است.
بعد از مراجعه به بیمارستان و معاینه بیمار توسط پزشک و مشاهده علائم بیماری، باید تشخیص قطعی شود در همین زمان هم نباید وقت را از دست داد و باید برای بیمار آنتی‌بیوتیک‌های وسیع‌الطیف که عفونت گونه‌های مختلف باکتری را درمان می‌کنند، تجویز شود اما قبل از آن باید برای بیمار یک آزمایش مخصوص انجام داد. آزمایش مایع نخاعی بیمار برای تعیین نوع باکتری

عفونت‌های باکتریال را باید دقیقا مشخص کرد تا آنتی‌بیوتیک مخصوص به آن باکتری تجویز شود. آزمایش مایع نخاعی اصلی‌ترین آزمایشی است که برای این بیماران انجام می‌شود. در این آزمایش پزشک در شرایط استریل توسط یک سوزن مخصوص، از انتهای ستون فقرات، مقدار کمی از مایع نخاعی را خارج می‌کند و آن را برای بررسی به آزمایشگاه می‌فرستد.
رنگ، قوام و فشار این مایع در همان زمان خارج‌شدن هم می‌تواند در تشخیص بیماری به پزشک کمک کند. به غیر از آزمایش مایع نخاعی یا LP، آزمایش‌های دیگری هم انجام می‌شود. آزماش خون، عکس قفسه سینه و گاهی سی‌تی‌اسکن و ام‌آر‌آی بعد از مشخص‌شدن نوع باکتری، آنتی‌بیوتیک وسیع‌الطیف به آنتی‌بیوتیک مخصوص آن باکتری تغییر می‌کند.به‌طور کلی درمان اولیه عفونت‌های باکتریال، تجویز سفرتیاکسون و سفوتاکسمی است که اغلب گونه‌های باکتری را پوشش می‌دهد. گاهی نیز ونکوماسیسین و درمان‌های ترکیبی دیگر تجویز می‌شود که بسته به نوع عفونت، سن بیمار و شرایط او و حتی اقلیمی که در آن زندگی می‌کند، متفاوت است.

آمار مبتلا یان:

در کشور ایران، سابقة گزارش‌دهی موارد مننژیت، از سال 1360، وجود داشته و از سال 1375 نیز جمع‌آوری موارد به تفکیک دانشگاه‌های علوم پزشکی، آغاز شده است. حداکثر میزان بروز بیماری مننژیت از 3 مورد در هر صدهزار نفر در سال 1362 به 5/0 مورد در صدهزار نفر در سال 1367 رسیده است. در سال 1375 جمع‌آوری موارد به تفکیک دانشگاههای علوم پزشکی صورت گرفته و میزان بروز مننژیت افزایش داشته است که می‌توان دلیل آن را بهبود کیفیت گزارش‌دهی دانست.

هر ساله حدود 2000 مورد جدید مبتلا به مننژیت از طریق مراکز بهداشتی درمانی و بیمارستانهای سطح کشور، گزارش می‌شود که حدود 10% آن، مننژیت مننگوکوکی است. از تعداد موارد مشکوک (که مایع نخاع آنها مورد آزمایش قرار گرفته) و نسبت موارد قطعی به مشکوک، اطلاعات دقیقی در دست نمی‌باشد. در سال 1380، تعداد مــوارد به 8/3 مورد در صدهزار نفر رسیده و از آن پس تا سال 1382، تعداد موارد گزارش‌ شده کاهش داشته که خود می‌تواند ناشی از کاهش ابتلاء یا عدم گزارش‌دهی دقیق و کامل باشد.

داده‌های مراقبت مننژیت، تاکنون براساس مننژیت مننگوکوکی، وغیرمننگوکوکی گزارش‌شده است. ارتقاء نظام مراقبت مننژیت در کشور و اصلاح ساختار موجود بدنبال تأکید سازمان جهانی بهداشت بر تعیین گونه‌های پاتوژن آن، امری ضروری است. لذا برآنیم تا ضمن فراهم نمودن و بازسازی تجهیزات و امکانات و استفاده بهینه از توانمندی نیروی انسانی موجود، بتوانیم با نگرشی جامع‌تر این بیماری را در کشور کنترل نمائیم و از بار مرگ و میر، ناتوانی و ابتلاء به آن بکاهیم.

کنترل بیماری مننژیت در کشور، به سیستمی با عملکرد مناسب به‌منظور گزارش‌دهی موارد بیماری و مرگ و میر ناشی از مننژیت احتمالی درکلیه استان‌ها و آزمایشگاههای مجهز به‌منظور تشخیص قطعی موارد اولیه بیماری در شرایط اپیدمی یا غیراپیدمی در هر شهر و همچنین امکانات پیشگیری و درمان، نیاز دارد لذا ضرورت بازنگری و اصلاح سیستم گزارش‌دهی موجود، ارزیابی و نظارت بر تشخیص، درمان و پیشگیری صحیح و به‌هنگام در نظام مراقبت این بیماری به‌گونه‌ای‌ که پاسخگوی نیازهای پیشگیری و کنترل آن در کشور باشد، بیش از پیش احساس می‌شود.

[ ۱۳۸٩/۱۱/۳٠ ] [ ٧:۱۱ ‎ب.ظ ] [ عباس مروتی ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

تو به آرامی آغاز به مردن می‌کنی اگر هنگامی که با شغلت‌ یا عشقت شاد نیستی، آن را عوض نکنی، اگر برای مطمئن در نامطمئن خطر نکنی، اگر ورای رویاها نروی، اگر به خودت اجازه ندهی، که حداقل یک بار در تمام زندگیت ورای مصلحت‌اندیشی بروی. امروز زندگی را آغاز کن! امروز مخاطره کن! امروز کاری کن! نگذار که به آرامی بمیری! شادی را فراموش نکن! پابلو نرودا
موضوعات وب
صفحات دیگر
امکانات وب